24 listopada 2025 roku w sali obrad Urzędu Miasta Zakopane odbyła się wyjątkowa konferencja popularnonaukowa „Zabytki a tożsamość Zakopanego”, zorganizowana z okazji 40-lecia działalności Towarzystwa Opieki nad Zabytkami – Oddział Podhalański im. Stanisława Witkiewicza w Zakopanem oraz w kontekście 50-lecia działalności ogólnopolskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. Wydarzenie zgromadziło liczne grono ekspertów, przedstawicieli instytucji publicznych, samorządów oraz społeczników zaangażowanych w ochronę dziedzictwa kulturowego regionu.
Konferencja poświęcona była refleksji nad rolą zabytków w kształtowaniu lokalnej tożsamości Zakopanego, wartości społecznej opieki nad dziedzictwem oraz wyzwaniom współczesnej ochrony architektury i krajobrazu kulturowego Podhala. W programie znalazły się inspirujące wykłady i dyskusje prowadzone przez wybitnych specjalistów z zakresu konserwacji zabytków, historii sztuki i architektury. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać m.in. wystąpień poświęconych historii Towarzystwa, jego działalności na przestrzeni czterech dekad, jak również znaczeniu organizacji pozarządowych w ochronie dziedzictwa oraz perspektywom dalszej opieki nad zabytkami regionu.
Podczas części oficjalnej konferencji wręczone zostały wyróżnienia dla właścicieli zabytków, którzy w ostatnim dziesięcioleciu przeprowadzili wzorcowe prace renowacyjne, dając przykład troski i odpowiedzialności za materialną pamięć miasta.
Kulminacyjnym punktem obchodów była premiera publikacji „Katalog zabytków Zakopanego” – pionierskiego opracowania prezentującego wszystkie zakopiańskie zabytki wpisane do rejestru, ich historię, status i stan zachowania. Album, przygotowany dzięki wsparciu Województwa Małopolskiego, Powiatu Tatrzańskiego i Gminy Miasto Zakopane, został bezpłatnie udostępniony uczestnikom konferencji oraz trafi do szkół, bibliotek i instytucji kultury.
Konferencja stała się przestrzenią nie tylko do podsumowań, lecz także do inspirowania wspólnych działań na rzecz zachowania lokalnego dziedzictwa – tak ważnego dla tożsamości naszego miasta.
